بررسی مشکلات جانبازان دفاع مقدس

1395/05/31 - 17:28
988 بازدید 9 دقیقه زمان مطالعه

بررسی مشکلات جانبازان دفاع مقدس

جنگ افزارهای دوران جنگ تحمیلی و دفاع مقدس اوایل کلاسیک بودند. تیرها مستقیماً از دهانه انواع لوله تفنگ، تانگ، توپها بیرون می آمدند. ترکش ها در اثر انفجار گلوله های توپ، صد و شش، انواع خمپاره ها و موشکها ایجاد می شدند.

 
 
بررسی مشکلات جانبازان دفاع مقدس
 
خلاصه
 
مقدمه :
 
به دنبال تعارضات سیصد چهارصد ساله و بیست سال پس از روی کار آمدن حزب بعثت در عراق (1958 میلادی)
 
صدام حسین آخر شهریور 1359 به بهانه تعارضات سرزمین موافقت نامه 1975 را پاره و به ایران حمله کرد. نتیجه این حمله برای ملّت ایران بیش از 230 هزار شهید و حدود 500 هزار آسیب دیده در جنگ شد. با ایجاد مؤسسه ای برای رسیدگی به امور جانبازان و آسیب دیدگان جنگ بعنوان بنیاد جانبازان کار رسیدگی به آنها شروع شد و با فراز و نشیب هایی وظیفه رسیدگی به آسیب دیدگان امروزه بر عهده بنیاد شهید و امور ایثارگران است.
 
جنگ افزارهای دوران جنگ تحمیلی و دفاع مقدس اوایل کلاسیک بودند. تیرها مستقیماً از دهانه انواع لوله تفنگ، تانگ، توپها بیرون می آمدند. ترکش ها در اثر انفجار گلوله های توپ، صد و شش، انواع خمپاره ها و موشکها ایجاد می شدند. موشکها و بمب های پرتاپ شده از هواپیما ها سبب ایجاد ترکش و در کنار سایر انفجارات سبب PTSD و جراحات می شدند. سقوط از بلندی، تصادفات هم از جمله حوادث بودند.با بکار گرفته شدن جنگ افزارهای شیمیایی آثار و عوارض آنها برای جانبازان باقی می ماند. غرق شدگی و خفگی در هورها، کارون، اروند و خلیج فارس هم از علل ایجاد جنایات شدند و البته جانبازان از بیماریهای منطقه ای مناطق درگیر جنگ، گرمازدگی، سرمازدگی و بیماری های ناشی از گزش مار و عقرب نیز مصون نمی مانند.
 
 
 
متد و روش مطالعه :
 
جان مایه این بررسی یادداشت های دوران دفاع مقدس، ارقام و اعداد اعلام شده در جلسات که در دفاتر روزانه درج شده است. بررسی هایی که بلافاصله بعد از جنگ انجام گرفته. آمارها و گزارشاتی است که آن سالها تهیه شده و مقالاتی که به کنگره های دهه هفتاد ارائه شده است. آقای دکتر زینلی هم در دوره ای همکار بودند و گزارشاتی هم ایشان تهیه کرد که از آنها هم استفاده شده است.
 
 
 
نتایج:
 
303052 نفر از جانبازان دفاع مقدس در این مطالعه مورد بررسی قرار گرفته اند. که جانبازان تمامی استانها هستند. مطالعه مربوط به سالهای آغازین دهه 1370 و بلافاصله بعد از ختم جنگ است. 7/2 درصد از جانبازان بالای 70 درصد جانبازی داشته اند. افراد با قطع نخاع کمری و ضایعات متعدد دیگر جز بالاترین درصد جانبازان می باشند. 16488 نفر از کل جانبازان نیازمند به ارتز و پروتز بوده اند (43/5 %). بیشترین درصد پروتز مربوط به پروتزهای اندام های فوقانی و تحتانی بوده است (65/168%)
 
از مجموع 78210 نفر که مصدوم شیمیایی شده اند، 3370 نفر (35/4%) ضایعات خیلی شدید داشته اند. 56/12% ضایعات نسبتاً شدید ، 02/42 % ضایعات متوسط، 30/31 % ضایعات خفیف و کمتر از 74/9% تقریباً بدون علامت هستند.
 
1270 نفر از آنها دچار ضایعات نخاعی بوده اند. 57769 نفر دچار ضایعات اعصاب و روان بودند که موج گرفتگی ها (PTSD) در این قسمت تعریف شده است. بیش از ده درصد از آنها ضایعات شدید داشته اند.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
تجزیه و تحلیل :
 
جنگ بدترین پدیده ای است که ملازم تاریخ است و می تواند در هر دوره ای عارض ملّت ها بشود و البته تاریخ نشان داده است که اجتناب ناپذیر است و اگر نبود خانه های خدا چون مساجد و صوامع و کلیساها خراب می شدند و دینی باقی نمی ماند. کمترین عارضه ای که از جنگها می ماند. جانبازی ها و ایثارگری هاست.
 
نوع ضایعات راهنمای خوبی برای رسیدگی و اداره مجروحین و مصدومین در خط مقدم جبهه ها، بیمارستانهای صحرایی و زمانیکه ضایعات حاد و تازه است می باشد و می تواند در سالهای بعدی هم بعنوان راهنمای معالجات و رسیدگی ها مورد استفاده قرار گیرد.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
واژه های کلیدی
 
دفاع مقدس، موافقت نامه 1975، جنگ افزارهای کلاسیک، جنگ افزارهای شیمیایی، PTSD، جانبازان
 
بررسی مشکلات جانبازان دفاع مقدس
 
مقدمه :
 
جنگ تحمیلی را حزب بعثت عراق به سرگردگی صدام حسین و بدنبال تعارضات سیصد چهارصد ساله ارضی با پاره کردن توافق نامه 1975 الجزایر در سی و یکم شهریور ماه 1359 به ایران تحمیل کرد. نیروهای مسلح ایران در آن روزها بخاطر حوادثی و اتفاقاتی که در ساختار ارتش افتاده بود حال روز خوبی نداشتند و ارتش عراق به وسیله 12  لشکر و بکارگیری جنگ افزارهای کلاسیک در پایان فصل گرما بیش از 12000 کیلومتر مربع از خاک ایران شامل چند شهر و شهرستان و تعداد زیادی از روستاها را اشغال کرده ( علایی، 1395 : 27).
 
جنگ تحمیلی که در ادامه بخاطر پایداری ملّت ما عنوان دفاع مقدس به خود گرفت سبب به شهادت رسیدن دویست و سی هزار از رزمندگان ایران و آسیب جسمانی  به 500 هزار از مدافعان اسلامی شد که عنوان جانبازان بر آنها قرار گرفت. ( همان مأخذ)
 
 
 
روش مطالعه :
 
جان مایه این بررسی یادداشت های روزانه دو سه نفر از رزمندگان بهداری در دفاع مقدس و از جمله دکتر عوض حیدرپور شهررضایی است که از روزهای نخستین جنگ تحمیلی به عنوان رزمنده و پزشک در جبهه ها حضور داشته است. از ارقام و اعداد ارائه شده دفاتر ایشان از تمامی جلساتی که ایشان در دفاع مقدس و بعد از جنگ در آن شرکت داشته استفاده شده و همچنین از گزارشاتی که داده اند و یا به آنها ارائه شده است نیز استفاده کرده ایم. از گزارش آقای دکتر زینلی که در زمانی در ستاد کل همکار دکتر حیدرپور بوده اند نیز استفاده شده است.
 
 
 
هدف :
 
هدف این مطالعه یافتن اطلاعاتی برای بهره برداری در چند مقطع بوده است. مقطع اوّل در زمان حوادث و جنگها در خطوط مقدم، مقطع بلافاصله بعد از جنگ و رسیدگی به امور و ضایعات جانبازان و نهایتاً رسیدگی های لازم دیرهنگام در دهه های بعد از جنگ است.
 
 
 
نتایج :
 
نشان می دهد که از مجموع 322575  نفر جانبازانی که بررسی شدند تنها 116612 نفر (15/36%) درصد جانبازی بالای 25 درصد داشتند. درصد جانبازی 5735 نفر از آنها بالای  70 درصد بود.که شامل جانبازان قطع نخاع و تعدادی از غیر نخاعی میگردد.
 
12113 نفر از آنها دچار قطع اندام بودند که بالاترین تعداد مربوز به کسانی بود که پای آنها از زانو قطع شده بود (19/57 % ) . قطع پای بالای زانو، زیر آرنج، بالای آرنج به ترتیب 68/20% ، 58/14 % و 52/7% بود.
 
3/18% از جانبازان به پروتز چشم، 65/68% نیازمند به انواع پروتز اندام ها و 03/13 درصد نیاز به پروتز سمعک داشتند.
 
55769 نفر از ناراحتی ها ی اعصاب که اصطلاحاً به آنها موج گرفتگی و یا PTSD گفته می شود رنج می برند که (67/10%) از آنها گرفتار ضایعات شدید هستند و کلاً نیازمند تحت تأثیر درمان و دارو هستند.
 
78210 نفر از جانبازان گرفتار مصدومیت های شیمیایی هستند که کمتر از 10000 نفر از آنان مصدومیت شدید داشته اند و ضایعات سنگین بخصوص ریوی دارند. در 33400 نفر مشکلات خفیف، با علامت کمتر و تا متوسط بوده اند ( 90/33% ) . در 25282 نفر گرفتاریها متوسط تا نسبتاً شدید بوده است (58/54).
 
ضایعات به طور جزیی در چشم ها، فک و صورت، اندام فوقانی و اندام تحتانی و نوع ضایعات در بیضه، کلیه، گوش و حلق و بینی و قطع اعصاب، محل آمپوتاسیون اندام ها آنقدر متنوع است که بسته به هر عضو یا اندام باید مطالعه ای جداگانه ای انجام شود که هم نحوه برخورد با ضایعات و در ادامه نحوه رسیدگی ها به طور علمی و صحیح تبیین و معین گردد.
 
آسیب های وارده به شکم  قفسه صدری به ترتیب 5/8 و 3/7 درصد بوده است که در داخل شکم یا قفسه صدری ضایعات متعددی بر جای گذاشته اند. در قفسه صدری بجز مواردی که مجبور به اکسپلوراسیون شده اند عمدتاً با گذاشتن لوله سینه جانبازان از حادثه عبور کرده اند. لیکن در داخل شکم گاهاً اعمال جراحی متعددی برای جانبازان در زمان حادثه و مراحل آن انجام شده است.
 
 
 
تجزیه و تحلیل :
 
بیشترین ضایعات در حوزه آثار جنگ افزارهای شیمیایی دیده می شود. گازهایی که در جنگ تحمیلی از سوی رژیم بعثی بکار رفته است شامل گازهای سیانور، نشدن و اعصاب و خردلها بوده است. سه مورد اوّل برای جان گرفتن آنی ساخته و مصرف شده است. آنچه بعد از جنگ و تا به امروز جانبازان گرفتار آن بوده اند. گازهای خردل و به اصطلاح تاول زا بوده است ضایعاتی در چشم ها، پوست و خصوصاً ریه ها به کجا گذاشته و می توانند ضایعات سرطانی هم ایجاد کنند ( نیکخواه، 1391: 87-82 ) .
 
تخریب بافتی از آثار گازهای خردلی است و کسانی که ریه ها ی آنها گرفتار شده دچار انهدام بافت های ریوی شده اند و از ناراحتی هایی که سبب نرسیدن اکسیژن به بدن می شوند رنج می برند ( فروتن، 1382؛ 33 ).
 
مشکلات عصبی روانی بعد از جنگ که در گروه اعصاب و روان تقسیم بندی شده اند بعد از مصدومین شیمیایی بیشترین تعداد جانبازان را گرفتار کرده است. طیف وسیعی از ناراحتی ها و سختی ها را برای جانبازان فراهم کرده است. طیف وسیعی از ناراحتی ها و سختی ها را برای جانبازان فراهم کرده است. و دارو درمانی آنها گاهاً موفق نیست. مشخص ترین حالت این ضایعات به عنوان بیماری های بعد از تروما (PTSD) معروف است که به فراوانی در جانبازان دیده می شود.()
 
طبیعتاً توجه به طیف داروهایی که مصرف می کنند خیلی مهّم است. قطع اندام های فوقانی و تحتانی در درجه بعدی ضایعات می باشد که در هنگام جنگ می تواند با خون ریزی های وسیعی که ایجاد می کند سبب شهادت گردد و یا نارسایی های مختلف کلیوی، کبدی و قلبی را در اثر خون ریزی ها برای رزمندگان ایجاد کند. بخش وسیعی از نارسایی های کلیوی رزمندگان بعد از جنگ ناشی از خون ریزی های آسیب های اندام می باشد ( پیروی، 1379: 75-69 )
 
طیف وسیعی از جانبازان حدود دو سوم ، دارای درصدهای جانبازی کمتذ از 25 درصد هستند. ضایعات اینان شامل آسیب های چشم، گوش، قطع اعصاب در بخش های مختلف بدن، فقدان شنوایی و فقدان بینایی در چشم   های عصبی، صدمات دستگاه تنفسی، غددی، خونی، پوستی، انکلیوز مفاصل، ضایعات متعدد دیگر بوده اند که همه از ویژگی های جراحات ناشی از تیر و ترکش و موج انفجار است که دقیق و شارپ عمل نمی کنند و سبب پیدا نشدن ضایعات ریز و درشت می شوند که عوارض آنها تا پایان عمر باقی می ماند ( خاتمی، 1376: 30-28).
 
 
 
 
 
 
 
نتیجه گیری:
 
حزب بعث به ایران حمله کرد که نظام جمهوری اسلامی ایران را ساقط کند و اگر نشد خوزستان را از ایران جدا کند. رزمندگان ایرانی به دفاع از کشورشان پرداختند. بیش از 230 هزار نفر از آنها شهید شدند و بالای سیصد و بیست هزار جانباز شدند.رسیدگی به جانبازان اگر چه خوب بوده است. ولی جای بهبود و ارتقا دارد و چون جنگها ادامه دارد باید آمادگی لازم را همیشه در کشور در سطح مطلوب نگه داشت.
 
 
برچسب‌ها:

نظرات

0 نظر برای این مطلب وجود دارد